Class 4 Nepali Lesson 11 Note
Unit-11 नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय
शब्दभण्डा
१. तल दिइएको अनुच्छेद पढ्नुहोस् र समूह ‘क’ र ‘ख’ बिच जोडा मिलाउनुहोस्:
👉
कृषि → खेतबारी
शिक्षण → विद्यालय
व्यापार → मालसामान
वकालत → मुद्दा
चिकित्सा → बिरामी
पत्रकारिता → रेडियो
२. आमाका दाजुभाइलाई मामा, बुबाका दिदीबहिनीलाई फुपू भनिए जस्तै कसलाई के भनिन्छ, लेख्नुहोस्:
👉
(क) बुबाका दिदीबहिनीका श्रीमान् → काकु
(ख) दिदीबहिनीका छोराछोरी → भतिजा/भतिजी
(ग) आमाका भाइका छोराछोरी → ममेई/ममेछोरा
(घ) फुपूका छोराछोरीका मामा → फूपुका पति/मामा
(ङ) भाइका बुबाका बुबा → हजुरबा
(च) दिदीका छोराछोरीका बुबा → देवर
३. दिइएको अनुच्छेद पढ्नुहोस् र उपयुक्त शब्द छानी वाक्य पूरा गर्नुहोस्:
👉
(क) नाकमा लगाइने गहनालाई भनिन्छ → फुली
(ख) कानमा लगाइने गहनालाई भनिन्छ → झुम्का
(ग) घाटीमा लगाइने गहनालाई भनिन्छ → तिलहरी
(ङ) नाडीमा लगाइने गहनालाई भनिन्छ → बाला
(च) औँलामा लगाइने गहनालाई भनिन्छ → औँठी
(छ) खुट्टामा लगाइने गहनालाई भनिन्छ → पाउजु
बोध र अभिव्यक्ति
५. तल दिइएका शब्द शुद्ध उच्चारण गर्नुहोस्:
👉
सङ्ग्रहालय, कक्ष, स्तम्भ, ओहदा, झुम्मर, कल्की
७. दिइएका प्रश्नको मौखिक उत्तर दिनुहोस्:
(क) नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालयको स्थापना कहिले भएको हो?
👉 सङ्ग्रहालय शाहकालीन दरबारको संरचना अनुसार स्थापना गरिएको हो।
(ख) सङ्ग्रहालयका कतिओटा कोठाका नाम जिल्लाका नामबाट राखिएका छन्?
👉 म्याग्दी, पर्वत, रुकुम, रोल्पा, दैलेख, बैतडी, अछाम, बाजुरा, जुम्ला, डोल्पा, तनहुँ, गोरखा, मुगु, लमजुङ, गुल्मी, धादिङ, धनकुटा, सिन्धुली, धनुषा, पर्सा, चितवन, कपिलवस्तु, रूपन्देही, सुर्खेत (२५ वटा कोठा)
(ग) गोरखा बैठक कक्षको अर्को नाम के हो?
👉 गद्दी बैठक
(घ) धनुषा कक्षमा के सङ्कलन गरिएको छ?
👉 शाहकालका पदकहरूको सङ्कलन
(ङ) श्रीपेच र राजदण्ड कुन कक्षमा राखिएका छन्?
👉 रूपन्देही कक्ष
८. तल दिइएका प्रश्नको उत्तर लेख्नुहोस्:
(क) कास्की बैठकमा कस्ता कार्यक्रम आयोजना गरिन्थे?
👉 शपथ ग्रहण समारोह, विदेशी पाहुनाहरूलाई स्वागत, राजदूतहरूको प्रमाणपत्र चढाउने, अन्य औपचारिक कार्यक्रम आयोजना गरिन्थे।
(ख) गोरखा कक्षलाई किन सङ्ग्रहालयको मुख्य आकर्षण मानिन्छ?
👉 यस कक्षमा नेपाली कालिगडद्वारा बनाइएको राजसिंहासन, प्यागोडा शैलीको छानो, चार स्तम्भ र ४८ फिट अग्लो झुम्मर रहेको छ।
(ग) श्रीपेचमा कुन कुन धातुको प्रयोग गरिएको छ?
👉 हिरा, मोती, माणिक, सुन
(घ) नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालयको भ्रमणबाट के शिक्षा पाउन सकिन्छ?
👉 शाहकालीन राजपरिवारको जीवनशैली, ऐतिहासिक महत्व, र सुरक्षाको महत्व बुझ्न सकिन्छ।
९. नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय पाठको पाँचौँ अनुच्छेदबाट चारओटा प्रश्न बनाउनुहोस्:
👉
१. जुम्ला कक्षबाट डोल्पा र तनहुँ कक्ष पुग्दा कुन कोठा आउँछ?
२. गोरखा कक्षको छानो कुन शैलीमा निर्माण गरिएको छ?
३. गोरखा कक्षमा चार स्तम्भमा के आकृति कोरिएका छन्?
४. गोरखा कक्षमा २०४७ सालमा के घोषणा गरिएको थियो?
१०. कविता प्रतियोगिता सम्बन्धी समाचार तयार गर्नुहोस्:
👉
कविता प्रतियोगिता सम्पन्न भएको छ। वैशाख ११, मुगु, श्री नेपाल राष्ट्रिय आधारभूत विद्यालयमा कविता प्रतियोगिता सम्पन्न भयो। नौ जना प्रतियोगीहरूले सहभागिता जनाएका थिए। जिल्लाका चर्चित कविहरू निर्णायक बनेका थिए। प्रथम, द्वितीय र तृतीय हुने प्रतियोगीहरूलाई नगद पुरस्कार र प्रमाणपत्र प्रदान गरिएको थियो। प्रधानाध्यापकले बाल प्रतिभाको विकासमा यस्ता प्रतियोगिताको महत्व औँल्याउनु भयो।
११. भित्तेपात्रो अनुसार प्रश्नको उत्तर:
(क) वैशाख महिना कति दिनको रहेको छ?
👉 ३१ दिन
(ख) महिनाको पहिलो मङ्गलबार कुन पर्व परेको छ?
👉 नयाँ वर्ष
(ग) वैशाख महिनामा कतिओटा बुधबार परेका छन्?
👉 ५ बुधबार
(घ) विश्व रेडक्रस दिवस कहिले परेको छ?
👉 वैशाख ७
(ङ) २०७८ साल जेठ १ गते कुन बार पर्छ?
👉 बिहीबार
भाषिक संरचना र वर्णविन्यास
१३. मिल्ने विकल्प छानी खाली ठाउँ भर्नुहोस्:
(क) म कलम लागि छ।
(ख) भाइ पसल तिर गयो।
(ग) टेबुल माथि कलम छ।
(घ) बुबाले तिम्रा पुस्तक ल्याउनुभयो तिर।
(ङ) घर अगाडि बाटो बन्दै छ।
१४. ‘नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय’ पाठबाट पट्टि, तिर, बित्तिकै, अगाडि जस्ता शब्द प्रयोग भएका वाक्य:
👉
पट्टि → गोरखा कक्षको दायाँपट्टि मुगु कक्ष रहेको छ।
तिर → कास्की कक्ष फर्किदा घुमाउरो भ्याङ्ग हुँदै ओर्लनु पर्दछ।
बित्तिकै → भ्याङ्ग ओर्लनेबित्तिकै लमजुङ कक्षको ढोकामा पुगिन्छ।
अगाडि → लमजुङ कक्षबाट अगाडि बढ्दै गुल्मी, धादिङ, धनकुटा र सिन्धुली कक्षमा पुगिन्छ।
१५. समूह ‘क’ र ‘ख’ जोडा मिलाउनुहोस्:
भूर्र → बस्यो
मुसुमुसु → खायो
थ्याच्च → दौड्यो
कपाकप → हाँस्यो
खुर्र → उड्यो
१६. पाठमा भएका शब्द शुद्ध गर्नुहोस्:
👉
बिदेशी, बिरामी, विभिन्न, बगैँचा, जबान, अवलोकन, त्रिभुवन, शुव्रmवार, बिहान
सुनाइ र बोलाइ
१७. सुनाइ पाठ अनुसार प्रश्नको मौखिक उत्तर:
(क) अर्घा दरबार कुन जिल्लामा पर्दछ?
👉 (स्रोत अनुसार लेख्ने)
(ख) अर्घा दरबारको निर्माण कति वर्ष पहिले भएको हो?
👉 (स्रोत अनुसार लेख्ने)
(ग) अर्घा दरबारमा कहिले मेला लाग्छ?
👉 (स्रोत अनुसार लेख्ने)
१८. सुनाइ पाठ सुनेर मुख्य चार सूचना शिक्षकलाई सुनाउनुहोस्:
👉 (कक्षा अभ्यासका लागि विद्यार्थीले मौखिक रूपमा प्रस्तुत गर्ने)
१९. वरिपरि रहेका प्राकृतिक सम्पदाबाट समुदायलाई के फाइदा हुन्छ?
👉 प्राकृतिक सम्पदा जस्तै नदी, जंगल, वनस्पति र पशुपक्षीहरूले कृषक, पर्यटन र स्वास्थ्य सम्बन्धी फाइदा पुर्याउँछन्।
परियोजना कार्य
२०. विद्यालय सूचना तयार गर्नुहोस्:
सूचना । सूचना ।। सूचना ।।।
मिति: २०७७/०९/०९
विषय: बिदा सम्बन्धमा
सूचनाको विवरण: विद्यालयले आगामी शनिबार बिदा रहने जानकारी गराउँछ।
प्रकाशक: विद्यालय
