Class 4 Nepali Lesson 14 Note
Unit-14 जूनतारा छुन
शब्दभण्डार
१. तल दिइएका चित्र पहिचान गर्नुहोस्:
👉 चित्रमा देखाइएका वस्तु वा व्यक्तिहरूको नाम लेख्नुहोस्, जस्तै फूल, बालबालिका, शिक्षक, बोट आदि।
बोध र अभिव्यक्ति
१. तल दिइएका शब्द शुद्ध उच्चारण गर्नुहोस्:
👉 धर्ती, हाँक्ने, भविष्य, पक्कै, कर्णधार, भविष्य
२. ‘जूनतारा छुन’ कविता गति, यति र लय मिलाई पढ्नुहोस्।
👉 कविता धैर्यपूर्वक, लय र यति मिलाएर उच्चारण गर्नुहोस्।
३. तल दिइएका प्रश्नको मौखिक उत्तर दिनुहोस्:
(क) तोते बोली बोल्ने बालक भविष्यमा के बन्छ ?
👉 भविष्यको वक्ता वा देश हाँक्ने कर्णधार।
(ख) धर्तीलाई केले छुन्छ ?
👉 सानो सानो फिलिङ्गाले।
(ग) बुद्धिमान हुन के गर्नुपर्छ ?
👉 ज्ञान र सिप सिकेर।
(घ) के पायौँ भने जुनतारा छुन सकिन्छ ?
👉 माया पाए।
४. तल दिइएका श्लोकको आशय पाँच वाक्यमा वर्णन गर्नुहोस्:
👉 साना बालबालिकालाई सानो भनेर हेप्नु हुँदैन।
साना बालबालिका भविष्यका नेता र देशका कर्णधार हुन्।
राम्रो शिक्षा पाए भविष्यमा ठूलो नाम कमाउन सक्छन्।
ज्ञान, सिप र माया पाए जुनतारा छुन सकिन्छ।
सिरजना र मेहनतले धरतीलाई सुन्दर बनाउन सकिन्छ।
२. कुन सामग्री के कामका लागि प्रयोग गरिन्छन्, जोडा मिलाउनुहोस्ः
👉
कोदालो – खेतबारी खन्न
जाँतो – घाँसपराल काट्न
हँसिया – घाँसपराल काट्न
ठेकी – खेतबारी जोत्न
हलो – अन्न पिँध्न
दही मही – दही मही राख्न
३. तल दिइएका शब्दलाई वाक्यमा प्रयोग गर्नुहोस्:
👉
वक्ता – विद्यालयमा शिक्षक वक्ता बनेर कुरा गर्नुहुन्छ।
माया – हामीले सबैलाई माया गर्नुपर्छ।
सिर्जना – उसले नयाँ सिर्जना गरेर सबैलाई चकित पारे।
ज्ञानी – बुद्धिमान व्यक्ति ज्ञानी हुन्छ।
जुनतारा – मेहनत गरे जूनतारा पनि छुन सकिन्छ।
भाषिक संरचना र वर्णविन्यास
१. तल दिइएका शब्द राखी वाक्य पूरा गर्नुहोस्:
(क) हामी पुस्तकालय जान्छौँ।
(ख) तँ कक्षाभित्र जाऊ।
(ग) तपाईँ बजार जानुहोस्।
(घ) ऊ खेतबारीमा जान्छ।
(ङ) उनी मेला हेर्न जान्छिन्।
(च) म विद्यालय जा।
२. तलका वाक्यलाई सङ्गति मिलाई लेख्नुहोस्:
(क) हामी कम्प्युटर चलाउँछौँ।
(ख) उनी कुर्सीमा बस्छिन्।
(ग) तपाईँ विद्यालय जानुहोस्।
(घ) म पढ्न जान्छु।
(ङ) तिमी घर जान्छस्।
३. तल दिइएको समूह क र ख बिच जोडा मिलाउनुहोस्:
👉
म – पुस्तक पढ्छु
तिमी – काम गर्छिन्
त्यो – असल हुनुहुन्छ
तिनी – गीत गाउँछन्
तपाईँ – खेल खेल्छन्
४. उदाहरणमा दिइए जस्तै तलका शब्द समूहबाट शुद्ध शब्द पहिचान गरी गोलो घेरा लगाउनुहोस्:
भ¥याङ – भर्याङ
ऊरजा – ऊर्जा
परगति – प्रगति
प्रथा – परथा
¥याल – र्याल
पराण – प्राण
कृपा – कृपा
पर्छ – पर्छ
सुनाइ र बोलाइ
१. सुनाइ पाठ १४ शिक्षकबाट सुनेर खाली ठाउँ भर्नुहोस्:
👉
विनाको मानिस हुन्न, लक्ष्य हुन्छ।
लक्ष्यविनाको मानिस साँच्चै जस्तै हुन्छ।
२. सुनाइ पाठ १४ का आधारमा मौखिक उत्तर दिनुहोस्:
(क) कस्तो मानिसको उन्नति हुन्छ ?
👉 लक्ष्यवाला मानिसको।
(ख) लक्ष्यविनाको मानिस कस्तो हुन्छ ?
👉 लक्ष्यविनाको मानिस दिशाहीन हुन्छ।
(ग) मानिसले किन एउटै लक्ष्य लिनुपर्छ ?
👉 एउटै लक्ष्य लिएर अगाडि बढ्दा सफलता पाउन सजिलो हुन्छ।
(घ) किन हामीले दसतिर मन लगाउनु हुँदैन ?
👉 धेरै कुरा संगै गर्दा ध्यान विभक्त हुन्छ।
१. आफूलाई मन पर्ने विषयमा कविताको एक श्लोक तयार पार्नुहोस्
👉
पाठशालामा म जान्छु हाँस्दै,
किताब पढ्छु ज्ञान भाँस्दै।
सपना पुरा गर्न म जुट्छु,
साथीहरूसँग रमाइलो गर्दै।
५. तल दिइएका प्रश्नको उत्तर लेख्नुहोस्:
(क) आजका कोपिला भोलिका के बन्छन् ?
👉 भविष्यका राम्रा फूल।
(ख) भविष्यमा नाम कमाउन के गर्नुपर्छ ?
👉 समयमै राम्रो शिक्षा पाउनु पर्छ र मेहनत गर्नु पर्छ।
(ग) साना बालबालिकालाई किन हेप्नु हुदैन ?
👉 उनीहरू भविष्यका नेता र देशका कर्णधार हुन्।
(घ) बालबालिकालाई भविष्यका कर्णधार किन भनिएको हो ?
👉 उनीहरूले देशको नेतृत्व र विकासमा भूमिका खेल्ने हुनाले।
६. तल दिइएका हरफलाई वाक्यमा लेख्नुहोस्:
👉 समयमै राम्रो शिक्षा पायौँ भने हामी पढीलेखी भविष्यमा पक्कै हुन्छौँ नामी।
ज्ञान सिप सिक्छौँ हामी बुद्धिमानी हुन।
माया पाए सक्छौँ हामी जून तारा छुन।
८. कविताको अन्तिम हरफमा सबैको माया पाए जूनतारा छुन सकिन्छ भनेर किन भनिएको होला?
👉 सबैले माया पाए र मेहनत गरे भने ठूलो सफलता र सपना पुरा गर्न सक्छन्।
९. ‘जूनतारा छुन’ कविताले दिन खोजेको सन्देश लेख्नुहोस्:
👉 साना बालबालिकालाई हेप्नु हुँदैन, शिक्षा, ज्ञान, सिप, माया र मेहनतले भविष्य उज्जवल बनाउँछ।
१०. तपाईँ भविष्यमा के बन्न चाहनुहुन्छ? किन?
👉 म डाक्टर बन्न चाहन्छु किनभने म मानिसको सेवा गर्न चाहन्छु र जीवन बचाउन चाहन्छु।
